door dhr Antoon Kuhlmann
3 mei
Voor de derde keer dit voorjaar bedekt een witte bloemenweelde de
bosbodem van Hortus Arcadië. Eerst Sneeuwklokje, daarna Bosanemoon. Deze
weken Daslook. Je ziet het én je ruikt het direct, alsof je door een bos
uien of knoflook wandelt. Hopelijk zonder erbij te huilen!
In eerste instantie lijkt Daslook niet direct op een ui. Het blad is
immers heldergroen en vlak uitgespreid.
|
De bloemen maken echter duidelijk dat Daslook een echte
vertegenwoordiger is van de look-achtigen (look is een ander
woord voor ui). De weten-schappelijke naam van Daslook (Allium
ursinum) doet alle twijfel verdwijnen. Allium staat voor ‘ui’;
het Latijnse woord ‘ursinum’ betekent ‘beer’. In het Duits is
het nog duidelijker; de soort noemt men daar ‘Bärlauch’. In
Nederland verklaart men soms de naamgeving door er op te wijzen
dat dassen regelmatig hun holen graven onder daslookplanten.
“It’s all in the name”. In het begin van het voorjaar verschijnen de eerste frisgroene bladeren. Het valt op dat plekken eerder groen worden naarmate deze iets meer in de zon liggen of een iets dikker beschermende laag met afgevallen blad bezitten. Normaliter vormt Daslook erg grote groepen. Gaandeweg nemen ze steeds meer ruimte in beslag. Voorzichtig ingrijpen lijkt dan geboden. Daslook bloeit in april – mei. De bloemen zijn van een verrassende schoonheid. Ongeveer vijftien tot twintig stervormige witte bloemetjes, met een vleug lichtgroen, verenigd in een ronde bol. Die bloemen zitten tevoren in een knop die wel wat weg heeft van een soort speer of van een “reuzen-wattenstaaf”. Verspreiding gebeurt vooral via zaad. Tegen het eind van het voorjaar sterft Daslook bovengronds af. Het blad vergeelt en verwelkt. Daarbij ruikt Hortus Arcadië plaatselijk nog sterker naar uien dan tijdens de bloei van het Daslook al het geval was. Twee bijzonderheden voor de liefhebbers. De bloemstengel is niet rond, maar enigszins driehoekig. Dit voel je direct wanneer je een stengel tussen je vingers heen en weer rolt. Tevens is de bladsteel zo gedraaid dat de onderkant van het blad naar boven gericht is. De onderkant zit dus boven; de bovenkant onder! Let maar eens op het kleurverschil: wat men als bovenkant ziet heeft een lichtere kleur dan de onderzijde. Daslook is al van oudsher bekend bij de voedselbereiding en bij behandeling van ziekten of kwalen. Een oud volkswijsheid luidt: “Eet prei in maart en daslook in mei; dan blijf je een heel jaar van ziekte bewaard”. Het blad bevat veel vitamine - C. Het blad bevat ook allerlei gunstige zwavelverbindingen. Deze veroorzaken niet alleen de kenmerkende geur, maar blijken ook werkzaam bij bloedcirculatie, spijsvertering en huidinfecties. Men moet het blad vers verwerken. Eenmaal gedroogd verliest het al snel zijn kenmerkende en goede eigenschappen. Daslook is prima te gebruiken in salades. Het geeft een knoflookachtige smaak, maar Daslook heeft als voordeel is dat men dit - na consumptie - niet ruikt. Slechts één andere plantensoort bezit ook de zwavelachtige stoffen met eenzelfde ui-achtige geur en smaak. Deze soort heet Look–zonder–look {‘ui terwijl het geen ui is’}. Look-zonder-look bloeit ook in het voorjaar, met fris groene bladeren en stralend witte bloempjes: met 4 bloemblaadjes. De soort groeit nagenoeg overal in Hortus Arcadië, met een voorkeur voor licht beschaduwde bosranden. Als men een blad een beetje tussen de vingers kneust, is de karakteristieke uiengeur direct te ruiken. Gezond spul allemaal.
|
|
||||||||||||||||||
