door dhr Antoon Kuhlmann

Bosanemoon

 

12 april

 
Kenmerkend voor de ontwikkeling van een bosvegetatie in het vroege voorjaar is dat zoveel exemplaren van één soort tegelijkertijd te zien zijn. Wellicht kan de aanduiding “Kenmerkend” beter vervangen worden door “opvallend” : omdat de omgeving nog doods, kaal en bruin / grijs is.
Wekenlang domineerden de sneeuwklokjes het beeld in de bosachtige delen van Hortus Arcadië. Op dit moment is het een zee aan witte bloempjes van bosanemoon. Over enkele weken is het niet alleen de witte waas van de Daslookbloemen maar ook de uiengeur ervan. Bij wijze van spreken: drie keer achter elkaar een nieuw schoon laken op de grond!
Bosanemoon (de wetenschappelijke naam luidt Anemone nemorosa; ‘nemerosus’ staat voor ‘bosrijk’) is een nadere bestudering waard. Ze verspreiden zich onder meer via een wortelstok. Hierop staan de stengeltjes recht naar boven, met telkens 3 diep ingesneden bladeren in een krans. In maart – april verschijnen de witte bloemen. De bloemen bezitten 6 kroonblaadjes, die aan de achterkant regelmatig een beetje roze – purper zijn aangelopen. In het centrum staat een bundel opvallend gele meeldraden. Als je de tijd hebt om er op te letten: de bloemetjes draaien overdag mee met de stand van de zon.
In de loop van mei sterft het blad af. Een vroege herfst dus; de plant gaat dan ‘ondergronds’. Bosanemoon vermenigvuldigt zich niet massaal. Verspreiding vindt vooral plaats via de langzaam groeiende wortelstokken. Daarom mag men stellen dat bosgebieden, waar bosanemonen groeien, over het algemeen een aanzienlijke leeftijd hebben.
Hoe fraai een bosanemoon er ook uit ziet, moet men toch een beetje oppassen. Alle onderdelen ervan zijn giftig. Huidontsteking of slecht genezende wondjes zijn dikwijls het gevolg. Geen plant om zonder handschoenen aan te pakken!
Vermeldenswaard is dat op de wortelstokjes van de bosanemoon een speciale paddestoel groeit: de Anemonebekerzwam. Dit circa 1 centimeter kleine, reebruine paddenstoeltje was medio maart op enkele plekken in de Botanische Tuin te vinden. Paddestoelen groeien dus ook in het voorjaar!
Op en paar plekken in Hortus Arcadië groeit een “broertje” van de bosanemoon, de Gele anemoon. De wetenschappelijke naam ervan: Anemone ranunculoides. Dit tweede Latijnse woord betekent zoveel als ‘lijkt op een boterbloem’. Dit laatste komt wel erg overeen met de werkelijkheid. De bloemen van beide soorten onderscheiden zicht niet alleen in kleur: geel en wit. Gele anemoon heeft 5 kroonblaadjes en Bosanemoon 6 stuks. Ga maar eens tellen in de komende dagen. Zonder bloemen zijn Gele Anemoon en Bosanemoon wat lastig om te onderscheiden. Bij de Gele anemoon zijn de bladeren echter kort gesteeld en licht ingezaagd. De bladeren van bosanemoon bezitten een veel langere bladsteel en diep, vingervormig ingesneden.
Een ander “broertje” van de Bosanemoon is het Wildemanskruid, met spectaculair grote violette bloemen. Alle onderdelen ervan zijn dicht bedekt met zilvergrijze haren. Deze soort staat in deze weken ook op enkele plekken te bloeien, tussen de rotsblokken van het Alpinum.
 

Tellen: 5 of 6 bloemblaadjes

Bosanemoon

Anemonebekerzwam

Gele anemoon

Wildemanskruid

 

 

 

Naar Plant v.d week Archief